Baba Olmak İstiyorum | Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu
Tur
10/07/2015
Ne zaman baba olmalıyım?
Ne zaman baba olmalıyım?
İleri kadın yaşının doğurganlık ve çocuk sağlığı üzerindeki etkileri yoğun araştırılmasına rağmen ileri yaşta çocuk sahibi olan erkeklerde ne gibi sorunlarla karşılaşıldığına dair literatürde çok az araştırma bulunuyor. Baba olma yaşı günümüzde, 10-20 yıl öncesine göre oldukça yükselmiş görünüyor. İngiltere ve İskoçya’da yapılan araştırmada 1993-2003 yılları arasında çocuk sahibi olan erkeklerin yaşlarına bakıldığında 35 yaşının altında baba olanların giderek azaldığını, 35-54 yaşlarında baba olma sıklığının ise giderek artmakta olduğu tespit edilmiş. İleri yaşta baba olmanın getirebileceği riskler açısından çiftlerin bilinçlendirilmesi ve uzmanların da çiftlere daha açıklayıcı bilgiler verebilmesi için bu konu üzerine daha fazla önem verilmesi anlaşılmaktadır.   Erkeklerde yaşlanmayla birlikte oluşan değişikliklerin başında hem üreme hem de cinsellik açısından çok önemli olan testosteron hormonundaki azalmayı belirtebiliriz. Testosteron hormonundaki azalma meni miktarında ve içeriğindeki sperm sayısında da azalmaya yol açar. Yaşlanmayla birlikte testis dokusunda sperm üretiminden sorumlu kök hücrelerin, Sertoli hücreleri denen üretime yardımcı olan hücrelerin de azaldığını biliyoruz. Sperm kalitesindeki azalmalar genç kadınların yumurtalarının ileri yaş erkeklerin spermleri ile yapılan tüp bebek uygulamalarında döllenme oranlarında düşüklük olarak kendini göstermektedir. Bunun bir diğer sebebinin sperm DNA yapısındaki bozulmalar olabileceği de tartışma konusudur.   Erkeklerin ergenlikten sonra ortalama her 16 günde sperm üretimi için bölünme geçirdiğini düşünürsek sperm üreten kök hücreler yılda ortalama 23 kez bölünerek sperm üretimini sağlamaya çalışırlar.  15 yaşında ergenlik yaşı ve 70 yaşına kadar sperm üretimi devam eden bir erkekte 1300 kez hücre bölünmesi oluşturduğu hesaplanabilir. Böylece yaşlanan erkekte genlerle ilgili başkalaşımların (mutasyon) ortaya çıkması ve DNA hasarı oluşma riski arttığı düşünülmektedir. Bu durumun genel olarak görülme sıklığı nadir olan doğumsal tek gen hastalıklarının artmasına, kromozom yapı bozukluklarındaki sıklığın artmasına, lösemi, sinir sistemi, göğüs kanseri gibi kanser türlerinde de artışa neden olduğu gösterilmiştir.   Sonuç olarak erkeklerin daha sağlıklı çocuklar yetiştirebilmeleri için spermlerin kalitelerinin zirve yaptığı 30-35 yaşlarına kadar baba olmaları tavsiye edilebilir. Yaş konusunda kesin bir yaş söylemek çok da doğru olmasa da yaşam tarzlarına ve kendilerine özen göstermeleri sağlıklı sperm ve çocuk sahibi olmaları için önem taşıdığını vurgulamak gerekir.
Devamını Oku...
30/06/2015
X Kromozomu ve Sperm Üretimi
X Kromozomu ve Sperm Üretimi
Erkek ve kadın ayrımını yapan genetik yapımızda bulunan X ve Y kromozomlarıdır. Tüm kromozomlar anne ve babadan gelen çift kromozomlardan oluşmaktadır ve bildiğiniz gibi erkek çocuk babasından gelen Y kromozomu ve annesinden gelen X kromozomu ile cinsiyeti belirlenir. Kız çocuklar anne ve babadan gelen iki X kromozomundan oluşurlar. Yani kadınlarda diğer kromozomlarda olduğu gibi cinsiyet tayinini yapan X kromozomu da iki tanedir. Ancak erkekte X kromozomunun karşısında ondan çok daha küçük olan Y kromozomu bulunmaktadır. Kadın ile erkek arasındaki farklılık bu küçük, bilinen 80 tane gen içeren Y kromozomundan kaynaklanmaktadır. Ancak Y kromozomu üzerindeki genler türün devamı için çok önemli olduğunu  ve bir kısmının kaybında erkeklerde sperm üretiminin bozulmasına hatta tamamen kaybına yola açtığını biliyoruz. Buna rağmen kadınlarda var olan X kromozomu 1000 in üzerinde gen içermekte ve evrim süresince Y kromozomundaki birçok gen kaybolup kromozom küçülürken, X kromozomundaki genlerin büyük bir kısmının korunduğunu biliyoruz. Bu da bu kromozom üzerindeki genlerin vazgeçilmez önemde olduğunu düşündürüyor.   X kromozomu üzerinde bulunan Tex11 adlı genin insanda sperm üretimini etkilediği New England Journal of Medicine Mayıs 2015 sayısında Alex Yatsenko ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada ilk kez ortaya konmuş oldu. Sperm üretiminin belli bir dönemden sonra gelişememesine neden olarak X kromozomu üzerindeki Tex11 adı verilen genin değişime uğraması (mutasyonu) olduğu tespit edildi. Azoospermik hastalarımın soy geçmişini araştırırken annesinin erkek kardeşinde yani dayılarında çocuk sahibi olma ile ilgili problemi olduğunu ifade eden pek çok erkek olduğunu fark ettim. Bu ailelerde anneden gelen X kromozomunun erkek çocukta üreme işlevi bozukluğuna yol açabileceğini düşündürmekteydi. Bu çalışma ile X kromozomu üzerindeki genlerin sperm üretimindeki öneminin anlaşılması için bir adım atılmış oldu ancak sperm üretiminde rol oynayan 500-1000 arası gen olduğu tahmin edildiğine göre daha işin çok başında olduğumuz açıkça anlaşılmakta...
Devamını Oku...
21/06/2015
BABA OLMAK
BABA OLMAK
Ellerinden tuttuğunuzda bir daha eskisi gibi olamıyorsunuz. Bebeğinizi kucakladığınızda, hayatta hep eksikliğini hissettiğiniz bir duygunun içinde bulursunuz kendinizi. Herhalde tarifi en zor duygulardan bir tanesidir baba olma duygusunu anlatmak. Yavrunuzla birlikte fedakârlığın bir başka tanımı da olduğunu öğrenirsiniz. Bakış açınız, duygularınız, yaşayış tarzınız, kısacası hayatınıza anlam katan her şey baba olduktan sonra yerine oturur. Unutamadığınız anılarınızda yanınızda hep babanız vardır, sizin çocuğunuzun da anılarının başkahramanı siz oluverirsiniz. Hayatınıza yepyeni bir pencere açılır, baba olmak o pencereden ailenle birlikte geleceğe doğru umutla bakmaktır. En önemlisi de çok büyük emekler vererek aslında adım adım beraber büyüdüğünüz gerçeğini kabullenmektir. Kendi babanızın da sıklıkla söylediği gibi; ‘’Baba olunca anlayacaksın.’’ Bir baba için evladının gülümsemesi her şeye bedeldir, sizin ve çocuklarınızın her zaman gülümsemesi umuduyla, Babalar Günü’nüz kutlu olsun.
Devamını Oku...
Sorunlarınızı hemen çözün
Randevu Alın